Denne artikkelen er produsert og finansiert av Nord universitet - les mer.
Verdsnyheit frå Nord universitet: Står bak unik bildebok på urfolksspråk
Ei ny bildebok samlar lulesamisk, engelsk og maori i éi og same forteljing – og blir no sett på verdskartet under ei av verdas største bokmesser.
Målet med boka er både tydeleg og ambisiøst: å styrkje lulesamisk og maori, med engelsk som bru. Samstundes skal ho gi barn og unge tilgang til nye perspektiv på språk, kultur og identitet.(Foto: Adrian Svendsen Bensvik)
Med rundt 30.000 besøkande er dette ei scene få prosjekt får tilgang til – og eit tydeleg signal om at boka treff noko større enn seg sjølv.
Byggjer bruer mellom språk og kulturar
Målet med boka er både tydeleg og ambisiøst: å styrkje lulesamisk og maori, med engelsk som bru.
Samstundes skal ho gi barn og unge tilgang til nye perspektiv på språk, kultur og identitet. Boka løftar globale tema som plastforureining i havet, berekraft, klimakrise og kjønn.
Historia følgjer to maoriske forskarar som reiser til Noreg for å undersøkje ein kval som har stranda – ei forteljing som bind saman natur, forsking og kultur på tvers av kontinent.
Utgangspunktet er den tidlegare tospråklege utgjevinga Ábiid plástihkat – Plasten i havet, skriven av Rita Sørly.
Ho no er vidareutvikla til ein ny, trespråkleg versjon med tittelen Mij le ábijn dáhpáduvvamin? He aha te raruraru ki tai?What’s the Matter with the Sea?
Ein etterlengta ressurs
Det finst svært få bøker som kombinerer samiske språk med engelsk, og ingen som samlar desse tre språka i éi utgjeving.
Det gjer boka til eit viktig bidrag både i skulen og i biblioteka – i Noreg, New Zealand og internasjonalt.
Ho kan brukast i engelskopplæring, i arbeid med urfolksperspektiv og som del av ei meir fleirspråkleg undervisning.
Charlotta Maria Langejan og Maria Nayr de Pinho Correia Ibrahim ved Nord universitet tok initiativet til denne banebrytande boka som blir lansert i april. Dei har også bidrege med omsetjing frå bokmål til engelsk.(Foto: Privat)
– Eit ønskje om å byggje forståing
Forskar og ein av omsetjarane av boka, Maria Nayr de Pinho Correia Ibrahim, skildrar prosjektet som både personleg og fagleg viktig.
Med sterke fargar og mange blåtonar tek ho opp miljøutfordringar samstundes som ho vev saman to urfolksperspektiv.
Maria Nayr de Pinho Correia Ibrahim
– Eg er så glad for at denne boka endeleg blir publisert. Ho spring ut av eit behov for å kople læreplanen sine krav om samiske perspektiv med ønsket om gode bildebøker i engelskundervisninga, seier ho.
Ho peikar óg på boka si visuelle og tematiske styrke.
Annonse
– Med sterke fargar og mange blåtonar tek ho opp miljøutfordringar samstundes som ho vev saman to urfolksperspektiv. Eg håpar boka kan bidra til nysgjerrigheit, empati og større forståing i klasserom verda over.
– Språk gir tilhøyrsle og stoltheit
Medomsetjar Charlotta Maria Langejan løftar fram betydninga av litteratur på minoritetsspråk.
– Skal eit språk leve, må det brukast. Særleg barne- og ungdomslitteratur gir språket rom til å vekse. Når barn kan lese på sitt eige språk, styrkjer det både sjølvtillit og tilhøyrsle, seier ho.
Ho understrekar også det grunnleggjande prinsippet:
– Barn har rett til å lære og lese på sitt eige språk. Difor er denne boka viktig, seier Charlotta Maria Langejan ved Nord universitet.
Dekan Rose Martin er sjølve frå New Zealand, og har eit sterkt engasjement knytt til samisk og urfolk.(Foto: Bjørnar Leknes)
Eit samarbeid med global tyding
Prosjektet er utvikla i samarbeid med forlag i både Noreg og New Zealand. Ifølgje Rose Martin, dekan ved Fakultet for lærarutdanning og kunst- og kulturfag, viser boka kva som er mogleg når fagmiljø og kulturar møtest.
Her får det lulesamiske både stå sterkt i seg sjølv og inngå i ein internasjonal samtale.
Rose Martin, dekan
– Dette er eit inspirerande døme på korleis samarbeid på tvers av språk og urfolkskontekstar kan skape nye rom for synlegheit og læring, seier Martin, som sjølv kjem frå New Zealand.
Ho peikar særleg på korleis lulesamisk blir løfta inn i ein større samanheng:
– Språket får både stå sterkt i seg sjølv og inngå i ein internasjonal samtale, seier ho.
– Boka er eit konkret døme på korleis det lulesamiske språket blir løfta fram i ein trespråkleg internasjonal samanheng. På denne måten får lulesamisk ei ny synlegheit internasjonalt og viser at språket har ein naturleg plass i globale kulturuttrykk. Dette er vi svært glade for, seier senterleiar Tove Mentsen Ness.
Med sine tre språk og sterke tema er boka meir enn ei forteljing. Ho er eit verktøy for læring, ei bru mellom kulturar og eit tydeleg signal om at små språk har ein stor plass i verda, meiner ho.
– Barn har rett til å lære og lese på sitt eige språk. Difor er denne boka viktig, seier Charlotta Maria Langejan ved Nord universitet.(Foto: Nord universitet)
Bokfakta
Tittel: He Aha Te Raru Ki Tai?: Mij Le Abijn Dahpaduvvamin? What's the Matter with the Sea?
Forfattar: Rita Sørly
Språk: Engelsk, lulesamisk og maori
Omsatt av: Kanapu Rangitauirat, Are Tjihkkom, Maria Nayr de Pinho Correia Ibrahim og Charlotta Maria Langejan
