Kartleggingsprøvene i lesing er ei av dei første prøvevurderingane som blir
gjort av barn i skulen. I dag er dei valfrie på første trinn og obligatoriske
på tredje trinn.
No har forskarar sett på samanhengen mellom læraren si vurdering og resultata frå kartleggingsprøva.
Bente Rigmor Walgermo er førsteamanuensis ved Nasjonalt Lesesenter.(Foto: UiS / Elisabeth Tønnessen)
– I eit forskingsprosjekt gjennomført våren 2022 bad me 31 lærarar på 1. og 2. trinn om å gjera eigne vurderingar som me kunne samanlikna med prøveresultata frå kartleggingsprøven i etterkant.
Det fortel forskar Bente R. Walgermo ved Nasjonalt lesesenter.
Forskarane bak studien stilte lærarane to spørsmål:
Kven av elevane er du
sikker på vil hamna i oppfølgingsområdet?
Kven av elevane er du usikre
på?
Lærarane
kategoriserte elevane, før forskarane fekk tilgang på elevane sine
prøveresultat for å samanlikna.
Om kartleggingsprøvene i lesing:
Prøven måler fire område: Språkforståing, ordlesing, staving og forståing av setningar og tekstar.
Prøven måler dei 20 prosent lågast presterande elevane. Desse hamnar i oppfølgingsområdet.
Prøven er obligatorisk i tredje trinn og valfri i første trinn.
På første trinn kan lærarane velja sjølv om eleven skal gjennomføra prøven på våren i 1. klasse eller i starten av 2. klasse. For dei yngste elevane er det skulen som vurderer kva elevar som skal gjennomføra prøven.
Denne studia tok utgangspunkt i kartleggingsprøvene når ho var tilgjengeleg på papir. No er prøva heildigital for alle elevar.
Lærarane identifiserte 37 prosent av elevane som blei fanga opp av prøvene når
dei rapporterte med sikkerheit i spørsmål 1.
Når elevane dei var usikre på
blei tekne med i berekninga, fann dei 63 prosent av elevane i
oppfølgingsområdet.
– Det inneber at nesten 4 av 10 elevar blei fanga opp av prøva aleine og ikkje var med i lærarane sine eigne vurderingar.
Samtidig er Walgermo tydeleg på at ei prøve så tidleg i skuleløpet ikkje skal
bli sett på som ei endeleg sanning:
– Læraren
ser elevane heile året, medan ei prøve er ein halvtime. Ei vurdering kan på
ingen måte samanliknast med den viktige kontakten og oppfølginga ein lærar har
med elevane sine i småskulen, presiserer ho.
Eit godt tilleggsverktøy
Walgermo
meiner derfor at prøven fungerer best som eit tilleggsverktøy. Prøvene måler
konkrete område og kan til dømes visa at ein elev skårar godt på ordlesing,
men dårleg på forståing av setningar.
– Prøvene si inndeling kan dermed avdekka noko ein ikkje hadde fanga opp sjølv, og det er enklare å vita for lærarane kva ein skal jobba vidare med i møte med enkeltelevar eller i større grupper, seier Walgermo.
Det beste svaret på kven som treng ekstra oppfølging, kan altså ligga i ein
kombinasjon av lærarane sine vurderingar og i resultata frå
kartleggingsverktøyet saman.
